Myrosław Łajuk – Ukraiński poeta i prozaik
Myrosław Łajuk, ukraiński poeta, prozaik, eseista oraz korespondent wojenny, urodził się 31 lipca 1990 roku na Huculszczyźnie. Jego twórczość zyskuje uznanie nie tylko w Ukrainie, ale również za granicą, gdzie jego prace są tłumaczone na wiele języków. W ciągu swojej kariery Łajuk zyskał reputację innowacyjnego twórcy, który angażuje się w różne formy literackie, od poezji po reportaż wojenny.
Wykształcenie i początki kariery
Myrosław Łajuk swoje wykształcenie zdobywał na Uniwersytecie Narodowym w Kijowie, gdzie ukończył studia oraz uzyskał stopień doktora w ramach programu „Filozofia i Literatura”. Po ukończeniu studiów rozpoczął pracę jako wykładowca, a od 2018 roku prowadzi kurs kreatywnego pisania na swojej macierzystej uczelni. Jego praca dydaktyczna ma na celu wspieranie młodych twórców i rozwijanie ich umiejętności literackich.
Wyróżnienia i osiągnięcia
W 2018 roku Myrosław Łajuk znalazł się na prestiżowej liście Top 30 Under 30 według KyivPost, nagradzającej młodych innowacyjnych Ukraińców za ich osiągnięcia w różnych dziedzinach. Jego twórczość była wielokrotnie nagradzana; w tym samym roku zdobył nagrodę Emerging Writer on Tour. W ciągu swojej kariery brał udział w licznych festiwalach literackich, takich jak Festiwal Poetry Afryka w RPA oraz Międzynarodowy Festiwal Poezji StAnza w Szkocji.
Poezja i proza
Twórczość Myrosława Łajuka obejmuje zarówno poezję, jak i prozę. Jego debiutancki tom poezji „Osote!” (ang. „Thistle!”) został opublikowany w 2013 roku i szybko zyskał uznanie. Książka ta została uhonorowana Nagrodą Smoloskyp oraz Nagrodą Fundacji Kovalevykh, a także nagrodą Litakcent Roku jako najlepsza książka poetycka roku na Ukrainie. Kolejny tom poezji „Metrofobia” z 2015 roku również zdobył wyróżnienie jako najlepszy tom poezji tego roku.
Łajuk jest także autorem powieści „Babornia” (2016), która znalazła się na krótkiej liście Książki Roku BBC Award oraz zdobyła nagrody Espresso Readers’ Choice i LitAkcent Roku. Powieść ta została uznana przez media za jeden z najważniejszych debiutów literackich roku. W 2018 roku redagował Antologię Młodej Poezji Ukraińskiej III Tysiąclecia, a rok później stworzył program „Czas Poezji” emitowany przez UA: PBC.
Reportaż wojenny i działalność aktualna
Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę Myrosław Łajuk skoncentrował się na reportażu wojennym. W 2023 roku opublikował książkę „Bachmut”, zawierającą reportaże oraz eseje dotyczące oblężenia miasta przez rosyjskie siły. Publikacja ta została doceniona przez krytyków i otrzymała Nagrodę im. Szewelowa dla najlepszego ukraińskiego eseju w 2024 roku. W 2025 roku polski przekład książki został wydany przez Wydawnictwo Ha!Art.
Dodatkowo, w 2025 roku Łajuk wydał tom reportaży „Spysky”, który dotyczy ukraińskich strat wojennych i został uznany za Książkę Roku BBC 2025 w kategorii esej. Jego prace były publikowane w wielu renomowanych czasopismach literackich oraz portalach internetowych, a fragmenty jego twórczości można było usłyszeć w programach radiowych.
Książki Myrosława Łajuka
Myrosław Łajuk ma na swoim koncie wiele publikacji literackich, które obejmują zarówno poezję, jak i prozę. Oto niektóre z jego najważniejszych dzieł:
- Spysky [reportaż], Kijów, 2025.
- Bachmut [reportaż], Kijów, 2023.
- Osote! (Осоте!) [poezja], Kijów, 2013.
- Metrofobia (Метрофобія) [poezja], Lwów: Old Lion Publishing House, 2015.
- Babiniec (Баборня) [powieść], Lwów: Old Lion Publishing House, 2016.
- Świat niestworzony (Світ не створений) [powieść], Lwów: Old Lion Publishing House, 2018.
- Róża (Троянда) [poezja], Lwów: Old Lion Publishing House, 2019.
- Zawryk i jego młodszy brat (Заврик і його молодший брат) [literatura dziecięca], Lwów: Old Lion Publishing House, 2019.
- Kiwi Kiwi (Ківі Ківі) [literatura dziecięca], Lwów: Old Lion Publishing House, 2020.
- Żelazna woda (Залізна вода) [powieść], Lwów: Old Lion Publishing House, 2021.
Tłumaczenia i wpływ międzynarodowy
Dzięki rosnącemu zainteresowaniu jego twórczością, wiele dzieł Myrosława Łajuka zostało przetłumaczonych na inne języki. Wśród tłumaczeń znajdują się:
- Metrofobia, przeł. Marcin Gaczkowski, Wydawnictwo KEW, 2020.
- Bachmut, przeł. Maciej Piotrowski, Wyd
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).