Poncelet – francuski okręt podwodny z okresu międzywojennego
Okręt podwodny „Poncelet” jest jednym z najważniejszych przykładów francuskiej technologii morskiej z okresu międzywojennego i II wojny światowej. Należący do typu Redoutable, „Poncelet” nie tylko odzwierciedlał zaawansowanie ówczesnych konstrukcji okrętowych, ale również stał się świadkiem kluczowych wydarzeń historycznych. Jego historia to opowieść o wojnie, patriotyzmie oraz dramatycznych zmaganiach na morzu.
Historia budowy i charakterystyka okrętu
„Poncelet” został zamówiony w 1925 roku jako część drugiej serii okrętów podwodnych typu Redoutable. Okręty tego typu były projektowane z myślą o oceanicznym działaniu, co oznaczało, że miały być zdolne do długich patroli w trudnych warunkach morskich. Nazwa „Poncelet” została nadana na cześć wybitnego francuskiego matematyka Jeana-Victora Ponceleta, co odzwierciedlało tradycję nadawania nazw okrętom związanych z nauką i techniką.
Budowa „Ponceleta” miała miejsce w stoczni Arsenal de Lorient. Stępka została położona na początku marca 1927 roku, a wodowanie odbyło się 10 kwietnia 1929 roku. Z powodu kryzysu gospodarczego oraz opóźnień budowlanych, „Poncelet” wszedł do służby dopiero 1 września 1932 roku. Okręt charakteryzował się nowoczesnymi rozwiązaniami technicznymi, które czyniły go jednym z najbardziej efektywnych okrętów podwodnych swojego czasu.
Początek służby i działania podczas II wojny światowej
W chwili wybuchu II wojny światowej, dowódcą „Ponceleta” był kapitan mar. Bertrand de Saussine. Okręt został przydzielony do 6. dywizjonu 4. eskadry okrętów podwodnych w Breście i wkrótce po rozpoczęciu konfliktu rozpoczął działania patrolowe na Atlantyku. Jego pierwszym znaczącym osiągnięciem było przechwycenie niemieckiego statku handlowego „Chemnitz” 28 września 1939 roku. Statek ten był w drodze z Sydney do Niemiec, a jego załoga nie podjęła próby obrony ani zatopienia jednostki.
Po skutecznym przejęciu „Chemnitza”, dowódca „Ponceleta” zdecydował o jego zdobyciu oraz przetransportowaniu do Casablanki. Po zarekwirowaniu przez rząd francuski, statek wszedł do służby jako „Saint Bertrand”. Było to niezwykle istotne wydarzenie, które pokazało determinację Francji w walce przeciwko Niemcom podczas początkowego etapu wojny.
Działania w ramach rządu Vichy
Po podpisaniu zawieszenia broni przez Francję, „Poncelet” przeszedł do kolonii francuskich w Casablance i Dakaru. Jego nowym zadaniem stała się ochrona interesów Vichy w Gabonie przed ewentualnymi atakami sił Wolnej Francji. W dniach 2-10 września 1940 roku „Poncelet” eskortował statek „Cap de Palmes”, który przewoził żołnierzy oraz zaopatrzenie dla garnizonu lojalnego wobec rządu Vichy.
W dniu 8 listopada 1940 roku, po rozpoczęciu inwazji sił Wolnej Francji na Gabon, „Poncelet” wypłynął w morze z zadaniem ataku na jednostki desantowe w zatoce Mondah koło Libreville. Jednak działania te nie zakończyły się sukcesem. Okręt natknął się na brytyjski eskortowiec HMS „Milford”, co doprowadziło do konfrontacji pomiędzy dwoma jednostkami.
Ostatnie dni Ponceleta
Decyzja dowódcy „Ponceleta” o ataku na HMS „Milford” była kontrowersyjna, biorąc pod uwagę obowiązujące rozkazy dotyczące unikania starć z jednostkami brytyjskimi. Pierwsza torpeda wystrzelona przez „Ponceleta” nie trafiła celu, a druga torpeda utknęła w wyrzutni, powodując problemy techniczne na pokładzie okrętu. Skutkiem tego były poważne uszkodzenia oraz konieczność awaryjnego wynurzenia się.
Niestety, po wynurzeniu okręt został ostrzelany przez działa brytyjskiego eskortowca oraz zaatakowany przez wodnosamolot Supermarine Walrus z krążownika „Devonshire”. „Poncelet” doznał poważnych uszkodzeń kadłuba, co uniemożliwiło mu dalsze działania bojowe. Dowódca zdecydował się na samozatopienie jednostki w obliczu nieuchronnej klęski.
Reszta załogi została uratowana przez HMS „Milford”, a ci, którzy przeżyli, zostali internowani przez Brytyjczyków. Część marynarzy przeszła później do sił Wolnej Francji, kontynuując walkę przeciwko okupantom.
Zakończenie
Historia okrętu podwodnego „Poncelet” jest przykładem złożoności losów Francji podczas II wojny światowej oraz trudności związanych z wojennymi realiami tamtego okresu. Pomimo swoje tragiczne zakończenie, okręt ten pozostaje symbolem determinacji i odwagi marynarzy francuskich w obliczu zagrożeń ze strony przeciwników. Działania podejmowane przez „Ponceleta” i jego załogę ukazują nie tylko techniczne osiągnięcia epoki, ale również ludzkie dramaty związane z wojną morską.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).